EMDR, travmatik anıların yeniden işlenmesine dayanan, etkililiği kılavuzlarca kabul edilmiş bir psikoterapi yaklaşımıdır. Sekiz aşamalı, yapılandırılmış bir protokol izler.

EMDR terapisi
EMDR’de amaç anıyı silmek değil; anının taşıdığı duygusal yükü azaltmaktır.

Temel fikir

EMDR’nin dayandığı model, travmatik yaşantıların bellekte yeterince işlenmemiş biçimde depolandığını varsayar. Böyle bir anı, üzerinden yıllar geçse de ilk günkü duygusal yoğunluğuyla, görüntüleri ve bedensel duyumlarıyla birlikte saklanır; bir tetikleyiciyle karşılaşıldığında olduğu gibi geri döner.

Amaç ne değildir: EMDR anıyı silmez ve unutturmaz. Hedef, anının hatırlandığında taşıdığı duygusal yükün azalması ve kişinin ona dair daha işlevsel bir bakış geliştirmesidir.

Sekiz aşamalı protokol

Aşamalar

  • Öykü alma ve tedavi planı
  • Hazırlık — güvenli yer ve duygu düzenleme becerileri
  • Değerlendirme — hedef anı, olumsuz inanç, bedensel duyum
  • Duyarsızlaştırma — çift yönlü uyarım eşliğinde işleme
  • Yerleştirme — olumlu inancın güçlendirilmesi
  • Beden tarama — kalan bedensel gerginliğin kontrolü
  • Kapanış — oturumun güvenli biçimde sonlandırılması
  • Yeniden değerlendirme — bir sonraki oturumda kazanımların kontrolü

Kullanım alanları

EMDR en güçlü kanıtı travma sonrası stres bozukluğunda taşır ve uluslararası kılavuzlarda TSSB için önerilen yaklaşımlar arasında yer alır. Klinik uygulamada ayrıca şu alanlarda kullanılır:

  • Tek olaylı travmalar: kaza, doğal afet, saldırı
  • Çocukluk çağı olumsuz yaşantıları
  • Kayıp ve yas süreçleri
  • Fobiler ve performans kaygısı
  • Kronik ağrıya eşlik eden travmatik yaşantılar

Kimler için uygun değildir?

EMDR her kişi ve her zaman için uygun değildir. Yoğun disosiyasyon, dengelenmemiş madde kullanımı, akut psikotik tablo ya da ciddi biçimde güvenli olmayan bir yaşam koşulu varsa önce stabilizasyon çalışılır. Bu değerlendirme oturuma başlamadan önce yapılır.

İlk oturumda ne olur?

  1. Öykü ve hedeflemeHangi anıların çalışılacağı ve hangi sırayla ilerleneceği birlikte belirlenir.
  2. Hazırlıkİşleme başlamadan önce duygu düzenleme becerileri kurulur. Bu aşama atlanmaz.
  3. Beklenti netleştirmeKaç oturum sürebileceği, oturum aralarında neler yaşanabileceği açıkça konuşulur.
  4. OnaySüreç ancak siz hazır olduğunuzda ve açık onayınızla başlar.

Ergen ve Yetişkin EMDR Danışmanlığı

Yapılandırılmış protokol, stabilizasyon öncelikli yaklaşım. Yüz yüze veya çevrim içi.

Detaylı bilgi →

Kaynaklar

  1. Shapiro, F. (2018). Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) Therapy: Basic Principles, Protocols, and Procedures (3rd ed.). Guilford Press.
  2. Bisson, J. I., Cosgrove, S., Lewis, C., & Roberts, N. P. (2015). Post-traumatic stress disorder. BMJ, 351, h6161.